2001, VOL. 31, NR 2 (streszczenia)

 Abstracts

 

Stwardnienie kłębuszków nerkowych (SKN) – współczesne poglądy

Current view on glomerulosclerosis

Janusz Maciejewski

Klinika Chorób Dzieci Instytutu Pediatrii AM w Poznaniu

Streszczenie: Przedstawiono aktualne poglądy na mechanizm powstawania, zmiany morfologiczne i objawy kliniczne, rokowanie oraz metody leczenia stwardnienia kłębuszków nerkowych. Stwardnienie kłębuszków nerkowych uważa się za określone zmiany histopatologiczne w nerkach spowodowane działaniem szeregu czynników ogólnych i miejscowych. Przyczyny powstawania zmian i ich progresji nie są znane. Zasadnicze czynniki sprzyjające obejmują czynniki immunologiczne, białkomocz, zaburzenia metaboliczne, czynniki wzrostu, nadciśnienie tętnicze, czynniki genetyczne. Obraz kliniczny charakteryzuje się zespołem nerczycowym, na ogół steroidoopornym, o przebiegu niepomyślnym, prowadzącym z reguły do przewlekłej niewydolności nerek. Próby leczenia polegają na stosowaniu steroidów i leków alkilujących, ewentualnie antagonistów angiotensyny.

Słowa kluczowe: stwardnienie kłębuszków nerkowych, czynniki genetyczne i nabyte, zespół nerczycowy steroidooporny, progresja zmian, próby stosowania steroidów i środków alkilujących

Abstract: The author presents current view on the pathogenesis, pathological changes and clinical symptoms, prognosis and therapy in glomerulosclerosis. Glomerulosclerosis is considered to be a result of varying injuries to the glomerulus. The underlying mechanisms involved in these injuries remain unknown. They seem to be systemic and local and they include the formation of immune complexes, proteinuria, metabolic disorders, growth factors, hypertension and genetic abnormalities. The disease is commonly characterized by steroid-resistant nephrotic syndrome, with unfavourable outcome and progress towards renal failure. In general the treatment is not successful. We try to manage our patients with steroids and alkylating agents, eventually with angiontesin antagonists.

Key words: glomerulosclerosis, genetic and acquired factors, steroid-resistant nephrotic syndrome, progress of the changes, management with steroids and alkylating agents

 

 

Szczepionki monowalentne i poliwalentne (skojarzone) Wady i zalety ich stosowania

Monovalent and combined vaccines pros and cons

Wiesława Mazurowska-Magdzik

Wojewódzka Konsultacyjna Poradnia Szczepień w Warszawie

Streszczenie: W pracy przedstawiono zasady stosowania, wady i zalety szczepionek monowalentnych i poliwalentnych (skojarzonych). Podkreślono korzyści wynikające ze stosowania szczepionek skojarzonych, ich przewagę nad stosowaniem szczepionek monowalentnych.

Słowa kluczowe: szczepionki skojarzone, szczepionki monowalentne, grupy ryzyka, Indywiadualny Kalendarz Szczepień

Abstract: The principles of vaccination, and positive and negative sides of monovalent and combined vaccines have been described. The benefit of vaccination performed by combined vaccines in comparison with vaccination by monovalent vaccines were especially underlined.

Key words: combined vaccines, monovalent vaccines, risk groups, individual calendar of vaccination

 

 

Lęk przed leczeniem stomatologicznym występujący u dzieci i młodzieży 
jako problem interdyscyplinarny

Fear of stomatological treatment in children and adolescents
as interdyscyplinary problem

Małgorzata H.J. Sikorska-Jaroszyńska, Maria Mielnik-Błaszczak

Katedra i Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego AM w Lublinie

Streszczenie: Lęk przed leczeniem stomatologicznym jest istotnym problemem, wpływającym na stan zdrowia jamy ustnej u dzieci i młodzieży. W pracy omówiono czynniki wywierające zasadniczy wpływ na powstanie i występowanie lęku stomatologicznego, a także metody jego zmniejszania bądź eliminacji.

Słowa kluczowe: lęk stomatologiczny, leki anksjolityczne, uspokojenie wziewne, elektoroanalgezja, hipnoza

Abstract: Fear of stomatological treatment is an important problem in dentistry. This problem may influence the health status of the oral cavity in children and adolescents. In the paper the risk factors of appearance of fear of stomatological treatment and methods of treatment were presented.

Key words: fear of stomatological treatment, anti-anxiety-agents, inhalation sedation, electronic dental anaesthesia, hypnosis

 

 

Łagodne guzy narządu wzroku u dzieci i młodzieży

Benign ocular tumors in children and adolescents

Mirosława Grałek, Anna Niwald, Elżbieta Wiśniewska-Krawczyk

Samodzielny Oddział Kliniczny Okulistyki Dziecięcej Instytutu Pediatrii AM w Łodzi

Streszczenie: Autorzy omawiają najczęściej występujące guzy łagodne narządu wzroku. Zwracają uwagę na typowe objawy kliniczne i metody postępowania leczniczego. Częstość występowania guzów łagodnych jest podobna w obserwacjach różnych autorów. Przeważają one w starszej grupie wiekowej, u małych dzieci częściej występują guzy złośliwe.

 Słowa kluczowe: dzieci, guzy narządu wzroku, guzy zapalne, choristomata, hamartomata, fakomatozy

Abstract: The authors discuss the most common benign ocular tumors. Typical clinical sings are described. Therapeutic methods and options are presented. The occurrence of particular tumor types is similar in reports from various authors. In older children benign tumors prevail, while in younger children malignat tumors are more common.

Key words: children, ocular tumors, inflammatory tumors, choristomata, hamartomata, phacomatoses

 

 

Dermatozy pęcherzowe u dzieci

Bullous diseases of childhood

Jolanta Dorota Torzecka, Elżbieta Waszczykowska, Anna Sysa-Jędrzejowska*, Joanna Narbutt*

Samodzielna Pracownia Immunodermatologii AM w Łodzi,
*Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii AM w Łodzi

Streszczenie: W pracy przedstawiono autoimmunologiczne choroby pęcherzowe, rzadko występujące u dzieci, cechujące się jednak ciężkim przebiegiem i poważnym rokowaniem. W oparciu o dane piśmiennictwa omówiono obrazy kliniczne tych chorób uwzględniając szeroki krąg różnicowy a także możliwości diagnostyczne i terapeutyczne.

Słowa kluczowe: autoimmunologiczne choroby pęcherzowe, dzieci, diagnostyka, różnicowanie, leczenie

Abstract: Autoimmune bullous diseases rarely occur in children, however, they are usually characterized by severe clinical course and a poor prognosis. We present clinical presentations of autoimmune bullous diseases and differential diagnosis of these disorders. Diagnostic and therapeutical problems in this disease are also discussed.

Key words: autoimmune bullous diseases of childhood, diagnosis, differential diagnosis, treatment

 

 

Poziom cynku oraz aktywność fosfatazy zasadowej u dzieci z zapaleniem dolnych dróg oddechowych

Zinc level and alkaline phosphatase activity in children with infection of lower respiratory tract

Bolesław Floriańczyk*, Maria Karska**

*Katedra i Zakład Chemii Fizjologicznej AM w Lublinie,
**Klinika Patologii Noworodków i Niemowląt AM w Lublinie

Streszczenie: W pracy oznaczono poziom cynku oraz aktywność fosfatazy alkalicznej w surowicy krwi u dzieci z zapaleniem dolnych dróg oddechowych. Badania przeprowadzono u 38 dzieci w wieku od 2 m-ca do 1.5 roku hospitalizowanych z powodu ostrych infekcyjnych chorób układu oddechowego (zapalenia płuc i oskrzeli) w Klinice Patologii Noworodków i Niemowląt AM w Lublinie. Stwierdzono obniżony poziom cynku oraz obniżoną aktywność fosfatazy zasadowej w grupie dzieci chorych. Wysokie, dodatnie współczynniki korelacji pomiędzy poziomem cynku a aktywnością fosfatazy alkalicznej, zarówno w grupie kontrolnej jak i w grupie dzieci chorych, wskazują, że aktywność oznaczanego enzymu jest ściśle uwarunkowana od obecności cynku.

Słowa kluczowe: cynk, fosfataza alkaliczna, zapalenie

Abstract: The researches have determined the serum level of zinc and activity of alkaline phosphatase in children with lower respiratory tract infections. The study comprised 38 children aged from 2 months to 1.5 years. The children were admitted to the University Paediatric Hospital in Lublin with severe infections of the respiratory tract (pneumonia and bronchitis). Decreased level of zinc and activity of alkaline phosphatase were noted in the hospitalised children. High, positive rate of correlation between the zinc level and the activity of the alkaline phosphatase proves that the activity of the determined enzyme is strictly related to the presence of zinc.

Key words: zinc, alkaline phosphatase, infection

 

 

Analiza częstości występowania biegunki rotawirusowej u pacjentów oddziału klinicznego pediatrii Śl AM w Bytomiu w okresie rocznym

Rotavirus Diarrhoea in Patients of the Department of Clinical Paediatrics of Silesian Medical Academy 
in Bytom in 1999

Urszula Gocyła, Anna Obuchowicz, Marta Ślimok, Barbara Kalita, Alicja Sikora,
Anna Świętochowska-Chechlińska, Małgorzata Skałba-Skrabska

Oddział Kliniczny Pediatrii Śl AM w Bytomiu

Streszczenie: W okresie od stycznia do grudnia 1999 r. zbadano 201 próbek kału dzieci hospitalizowanych z objawami ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego na obecność rotawirusów i chorobotwórczych pałeczek jelitowych. Stwierdzono, że rotawirusy były przyczyną biegunki u 47,3% badanych. Mieszane zakażenia wirusowo-bakteryjne wykryto u 16,8% chorych. Rotawirusy wykrywano stosując test lateksowy.

Słowa kluczowe: rotawirusy, biegunka, częstość występowania wśród dzieci hospitalizowanych

Absfract: From January to December 1999 201 stool samples from children hospitalized with acute gastro-enteric symptoms were examined for the presence of rotavirus and bacterial enteric pathogens. Rotavirus infection was found to be the cause of diarrhoea in 47.3% of cases. Double (viral and bacterial) infection was found in 16.8% of patients. Rotavirus was detected using a latex test.

Key words: rotavirus, diarrhoea, frequency of occurrence in clinical patients

 

 

Stosowanie inaktywowanej szczepionki przeciwko poliomyelitis (IPV) w praktyce konsultacyjnej poradni ds. szczepień ochronnych

Use of inactivated polio vaccine in consultation practice of out-patient vaccinations clinic

Hanna Jóźwiak1, Jacek Wysocki1,2, Katarzyna Chrobak-Górna1

1Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu,
2Katedra Profilaktyki Zdrowotnej AM im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Streszczenie: Autorzy przeprowadzili analizę w grupie 185 dzieci skierowanych do Wojewódzkiej Poradni ds. Szczepień Ochronnych w Poznaniu celem wykonania szczepienia inaktywowaną szczepionką przeciwko poliomyelitis (IPV). U znacznego odsetka niemowląt stwierdzono nieuzasadnione opóźnienie realizacji szczepienia przeciwko tej chorobie. Ponadto zaobserwowano tendencję do rozszerzania wskazań do zastosowania IPV ponad zalecenia aktualnego programu szczepień ochronnych. We wnioskach autorzy zwracają uwagę na konieczność zwrócenia większej uwagi na zagadnienie przeciwwskazań do szczepienia przeciwko poliomyelitis przy użyciu doustnej szczepionki (OPV) w programach szkolenia lekarzy rodzinnych oraz pielęgniarek.

Słowa kluczowe: szczepienia ochronne, poliomyelitis, przeciwwskazania do szczepień ochronnych

Abstract: The authors have analysed a group of 185 children seen at the Regional Outpatient Vaccinations Clinic in Poznań in order to be vaccinated with inactivated vaccine against poliomyelitis (IPV). In a large number of infants non-justified delay in vaccine reaction was observed. Also, the tendency towards increased indications for IPV, wider than those suggested in the National Vaccination Program, has been noted. In conclusions the authors suggest the need to emphasize in the education process of family doctors and nurses contraindications for the use of the oral vaccine (OPV).

Key words: vaccinations, poliomyelitis, contraindications to vaccinations

 

 

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi wśród dzieci
zamieszkałych na terenie miasta Białegostoku - częstość występowania i czynniki ryzyka

Attention deficit hyperactivity disorder in pre-school and elementary school children
from Białystok - occurrence and risk factors

Halina Kądziela-Olech, Janina Piotrowska-Jastrzębska, Ewa Zagórecka

Zakład Propedeutyki Pediatrii AM w Białymstoku

 Streszczenie: Wśród 1180 dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym przeprowadzono badania ankietowe w celu ustalenia częstości występowania zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Stwierdzono występowanie zaburzeń hiperkinetycznych u 5,17% dzieci. W grupie 43 dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym z rozpoznanym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi dokonano analizy wybranych czynników biologicznych i psychospołecznych, warunkujących występowanie tych zaburzeń. Wyniki badań wskazują, że nieprawidłowy przebieg ciąży i porodu oraz czynniki rodzinne są istotnymi czynnikami ryzyka zaburzeń hiperkinetycznych u dzieci.

Słowa kluczowe: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zaburzenia hiperkinetyczne, czynniki ryzyka, dzieci

Abstract: The study comprised the group 1180 pre-school and elementary schools children in Bialystok. The study was carried out using a questionnaire method based on the diagnostic criteria for hyperactivity disorder. Among the examined group 5.17% children showed symptoms of ADHD. 43 children aged 3-10 years with attention deficit hyperactivity disorder were included in this study. The aim of this study was to analyse of the influence of selected psychosocial and biological factors on hyperactivity disorder in children. The results of our study suggest important role of familial, prenatal and perinatal risk factors in the pathogenesis of ADHD.

Key words: ADHD - attention deficit hyperactivity disorder, hyperkinetic disorder, risk factors, children

 

 

Skuteczność empirycznej antybiotykoterapii u dzieci w wieku ponad jeden rok
hospitalizowanych z zapaleniem płuc

Effectiveness of empirical antibiotic therapy in children aged above one year
hospitalised for pneumonia

Bartosz Korczowski, Krystyna Piasecka, Grzegorz Siteń, Ryszard Korczowski

Oddział Dziecięcy Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie

Streszczenie: Zapalenie płuc jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji dzieci. Celem pracy była ocena prowadzonej w Oddziale empirycznej antybiotykoterapii u dzieci z zapaleniem płuc. Retrospektywnej analizie poddano 551 historii chorób dzieci w wieku ponad 1 rok hospitalizowanych w okresie od 1 stycznia 1997 do 31 grudnia 1999. Najczęściej stosowanymi antybiotykami była penicylina krystaliczna i cefuroksym. Wyniki leczenia były dobre. Prób penicylinowych nie wykonywano, także u dzieci z astmą atopową; nie obserwowano niepożądanych reakcji ubocznych. Mycoplasma pneumoniae była najczęstszą przyczyną nieskuteczności leczenia antybiotykami beta-laktamowymi.

Słowa kluczowe: zapalenie płuc, penicylina krystaliczna, leczenie empiryczne

Abstract: Pneumonia is one of the most common reasons of hospitalisation in paediatric departments. The aim of the study was to evaluate empirical antibiotic therapy in our Department in the treatment of pneumonia. We have analysed retrospectively 551 hospital charts of children aged above 1 year admitted to our Department between 1st January 1997 and 31st December 1999. Two most commonly used antibiotics were penicillin G and cefuroxym. The results of the treatment were good. Penicillin tests were not performed, also in children with atopic asthma. No side effects were observed. Mycoplasma pneumoniae was the most common cause of beta-lactam antibiotics ineffectiveness.

Key words: pneumonia, penicillin G, empirical therapy

 

 

Obserwacje kliniczne wrodzonych wad serca u dzieci z zespołem Downa

Clinical course of congenital heart diseases in children with down syndrome

Maria Wróblewska-Kałużewska, Małgorzata Gołąbek

Klinika Kardiologii Wieku Dziecięcego AM Warszawa

Streszczenie: Badaniami objęto 108 dzieci z zespołem Downa i wrodzoną wadą serca. Stwierdzono, że najczęściej występującymi wadami serca są wady przepływowe, a wśród nich całkowity kanał przedsionkowo-komorowy i ubytek międzykomorowy. W przebiegu tych wad może już w III/IV kwartale życia dojść do rozwoju zaporowego nadciśnienia płucnego, dyskwalifikującego te dzieci z leczenia operacyjnego. Wynika z tego konieczność wczesnej diagnostyki kardiologicznej oraz kwalifikacji do leczenia operacyjnego wad serca u tych dzieci. Nawracające, trudno poddające się leczeniu infekcje, głównie dróg oddechowych, okresowo pojawiający się płyn w worku osierdziowym oraz niewyjaśnione stany gorączkowe opóźniają często diagnostykę i leczenie operacyjne wad serca oraz wydłużają około dwukrotnie okres hospitalizacji zarówno przed jak i pooperacyjnej dzieci z zespołem Downa.

Słowa kluczowe: wrodzona wada serca, zespół Downa, nadciśnienie płucne, nawracające infekcje, gorączka, płyn w osierdziu

Abstract: The study comprised 108 children aged from 1 week to 14 years, with Down syndrome confirmed by cytogenetic examinations, and congenital heart defect, hospitalized in the Department of Pediatric Cardiology from 1984 to 1996. The aim of the study was analysis of the type and clinical manifestations of congenital heart defects in children with Down syndrome. Left-to-right shunts, and among them complete atrioventricular canal, are the most common congenital heart defects in children with Down syndrome. Obstructive pulmonary disease, which is a contraindication for the operation, occures very early (in II-III quarter of life) in Down syndrome babies with left-to-right shunts, and especially in those with complete atrioventricular canal. Recurrent infecions and fevers of unknown origin are the major causes which procract the diagnosis and surgical treatment. Cardiologycal screening is necessary in the neonatal period in Down syndrome babies.

Key words: congenital heart defects, Down syndrome- complications, pulmonary hypertension, recurrent infections, fever, pericardial effusion

 

 

Nierówność źrenic jako objaw wiodący w skąpoobjawowej toksokarozie
u 11 letniego chłopca

Anisocoria -the cardinal symptom of the covert form of toxocariasis
in a 11-year-old boy

Witold Kołłątaj, Stefan Niewiadomy, Leszek Szewczyk

Klinika Pediatrii, Endokrynologii i Neurologii AM w Lublinie

Streszczenie: Opisano przypadek 11 letniego chłopca przyjętego do Kliniki Pediatrii, Endokrynologii i Neurologii AM w Lublinie z powodu bólów głowy oraz nierówności źrenic. Wyniki rutynowych badań laboratoryjnych poza niezbyt wysoką eozynofilią (11.6%) przy prawidłowej leukocytozie i nieznacznie podwyższonym poziomie bilirubiny wolnej były w normie. Rtg klatki piersiowej i CT mózgowia bez odchyleń od normy. W Klinice, po wykluczeniu przyczyn okulistycznych, po wykonaniu badań uzupełniających rozpoznano skąpoobjawową, nietypową postać toksokarozy. Pacjent był leczony Dexavenem, Cavintonem (Vinpocetine), Notezine (Diethylcarbamazine) oraz preparatami witaminowymi. W następstwie leczenia: ustąpienie bólów głowy, zmniejszenie asymetrii źrenic i ustąpienia eozynofilii. Po 2 miesiącach od postawienia rozpoznania nadal utrzymuje się niewielka hiperbilirubinemia związana z nadmiernym stężeniem bilirubiny niesprzężonej.

Słowa kluczowe: toksokaroza, nierówność źrenic (anizokoria), opis przypadku

Abstract: We report on a case of a 11 year old boy who was admitted to the Department of Endocrinology and Neurology in Lublin because of headache and anisocoria. Laboratory investigations showed eosinophilia (11.6%), physiologic, normal leucocytosis and insignificantly elevated level of unconjugated bilirubin. Chest X-ray and cerebral tomography were normal. After excluding a spectrum of ophthalmic and neurological disorders by relevant investigations, serological testing for toxoplasmosis and toxocariasis were performed. The clinical picture and significantly high level of toxocara antibodies were enough to diagnose a „covert form” of toxocariasis. The patient has been treated with Dexamethasone, Vinpocetine, Diethylcarbamazine and vitamins. The effect of this therapy was as follows: absence of headache episodes, decreasing degree of anisocoria, normalization the eosinophiles level in blood and still elevated level of unconjugated bilirubin in serum.

Key words: toxocariasis, anisocoria, case report

 

 

Małopłytkowość alloimmunologiczna noworodków - opis choroby u rodzeństwa

Neonatal alloimmune thrombocytopenia - case report in siblings

Alicja Wujec1, Elżbieta Wójcik-Skierucha2

1 Oddział Noworodków i Wcześniaków, Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 4 w Lublinie
2
Klinika Patologii Noworodków, Niemowląt i Kardiologii AM w Lublinie

Streszczenie: Małopłytkowość alloimmunologiczna spowodowana jest niezgodnością antygenów płytkowych między matką i płodem. Przedstawiono opis choroby u rodzeństwa. Pomimo wysokiego ryzyka matka w trakcie drugiej ciąży nie pozostawała pod specjalistyczną opieką. Urodziła dziecko z objawami uszkodzenia OUN w następstwie krwawień w okresie płodowym. Autorzy wykazują potrzebę szybkiego leczenia nie tylko małopłytkowości noworodka ale także stosowania specjalistycznej diagnostyki i ewentualnie leczenia w okresie płodowym.

Słowa kluczowe: małopłytkowość alloimmunologiczna, objawy, postępowanie

Abstract: Alloimmune thrombocytopenia is caused by incompatibility within platelet antigens between mother and fetus. We present a case report in siblings. Despite high risk in second pregnancy, the mother was not monitored by a specialist. She gave birth to a child with severe damage to the central nervous system, caused by antenatal hemorrhage. The authors indicate the need not only for the prompt treatment of neonatal thrombocytopenia, but also specialistic diagnostics and if necessary also treatment during the antenatal period.

Key words: alloimmune thrombocytopenia, symptoms, management

 

 

Ryzyko rozwoju osteoporozy u dzieci chorych na astmę, leczonych kortykosteroidami - doświadczenia własne

Risk of osteoporosis in asthmatic children treated with corticosteroids

Anna Stańczyk, Danuta Chlebna-Sokół, Jarosław Wlazłowski

Klinika Propedeutyki Pediatrii Instytutu Pediatrii AM w Łodzi

Streszczenie: Osteoporoza wtórna rozpoznawana jest coraz częściej u dzieci leczonych przewlekle kortykosteroidami. Dotyczy to również dzieci chorujących na astmę. W pracy przedstawiono trzech pacjentów, u których ze względu na wieloletnią kortykosteroidoterapię oraz dolegliwości podmiotowe wdrożono diagnostykę w kierunku osteoporozy. U dwóch z nich potwierdzono rozpoznanie osteoporozy i podjęto leczenie kalcytoniną, preparatami wapnia oraz witaminą D i C. Wydaje się, że w obu przypadkach zasadniczą rolę w rozwoju osteoporozy odegrały kuracje systemowymi kortykosteroidami.

Słowa kluczowe: astma, kortykosteroidoterapia, osteoporoza, densytometria

Abstract: Secondary osteoporosis is more and more frequently diagnosed in children who have undergone long-term treatment with corticosteroids. This problem also concerns children affected with asthma. We present three patients who, because of a long-term corticosteroidotherapy as well as subjective ailment, have been diagnosed towards osteoporosis. In two of them recognized osteoporosis was confirmed and treatment with calcitonin, calcium preparations and vitamins: D and C was undertaken. Apparently in both cases the development of osteoporosis may be contributed mainly to the treament with systemic corticosteroids.

Key words: asthma, corticosteroidotherapy, densitometry, osteoporosis